Bilgisayar Sistemleri ve Mimarileri İleri Araştırma Laboratuarı - CASLAB (www.cmpe.boun.edu.tr/caslab)

Bilgisayar Mühendisliği'nin en temel dallarından biri olan Bilgisayar Mimarileri ve Sistemleri, günümüzün ilerleyen teknolojisine paralel olarak hala hızla değişmekte ve gelişmekte olan bir daldır. Masaüstü bilgisayardan belli bir ağ üzerinde ortak çalışan dağınık sistemlere, vücut-içi mikrobilgisayarlardan süper-bilgisayarlara kadar uzanan bu geniş yelpazede hem yazılım hem de donanım olarak araştırma ve geliştirme yapılmaktadır.

Çalışma ve Araştırma Konuları

Grid, Paralel ve Dağınık Sistemler: Karmaşık problemlerin çözümlerinde kapasite ve hız bakımından bir tek bilgisayar yeterli olamamaktadır. Böyle durumlarda pek çok bilgisayarın işlem gücünü uygun bir şekilde kullanan paralel veya dağınık sistemler kullanılmaktadır. Bu tür sistemlerin en kapsamlısı olarak geliştirilmekte olan grid, bilgisayarların hesaplama ve veri depolama kaynaklarını internet üzerinden paylaşmak amacı ile oluşturulan bir servis olarak tanımlanabilir. Grid ile bilgisayarlar arasındaki basit haberleşmenin ötesine geçilerek küresel bilgisayar ağının büyük bir hesaplama kaynağına çevrilmesi hedeflenir.

Gömülü Sistemler: Belli bir tür uygulama için özel olarak tasarlanmış bilgisayarlara gömülü sistemler diyoruz. Mesela mikrodalga fırın da bir tür bilgisayardır ancak ondan Messenger'ı çalıştıramazsınız. Bu tür bilgisayarlar, içine "gömülü" oldukları sistemden topladıkları bilgiyi işleyerek sistemin çalışmasını komuta etmek için özel olarak tasarlanmıştır. Bugün etrafınıza baktığınızda gördüğünüz elektronik, pilli aygıtların büyük bir kısmı gömülü sistemlerdir aslında: Cep telefonundan saate, buzdolabından otomatik para çekme makinesine, uzaktan kumandalı arabadan otomobile, uzay mekiğinden duyma cihazına, vs. Bu sistemler, yazılım ve donanımın ortak tasarımını içermektedir.

Gerçek Zamanlı Sistemler: Belirli bir zamanda istenen ölçümleri yapıp gereken tepkileri vermesini beklediğimiz bilgisayar sistemleridir. Bu tür sistemler yaşam üniteleri, araba fren sistemleri gibi hayatî önem taşıyan ve zamanla yarışılan ortamlarda kullanıldığı gibi çağrı merkezleri gibi zaman-bağımlı iş yapılması gereken sistemlerde de kullanlmaktadır.

Esnek Sistemler: Her uygulama için aynı donanımın farklı bir şekilde kullanılabilmesi günümüzde mümkün olabilmektedir. Bu tür esnek donanımlar modellemede, kısa zamanda piyasa değeri yüksek ürün ortaya çıkarmada, ürün kalitesini arttırmada, ürün hatasını gidermede ve karmaşık problemleri süratli bir şekilde çözmekte kullanılmaktadır.

Derleyiciler, İşletim Sistemleri: Bilgisayarda çalışması için geliştirilen her türlü uygulamanın bilgisayar donanımı tarafından anlaşılıp çalıştırılabilmesi için bir tür çevirmene ihtiyaç vardır. Bu sayede bilgisayarla siz anlaşabilirsiniz. İşletim sistemleri ise bu çevirilmiş uygulamaları uygun bir şekilde bilgisayarın işlemsel ünitelerine sunarak, aynı anda hem internetten borsayı izlemenizi, hem müzik dinlemenizi hem de en sevdiğiniz oyunu oynamanızı sağlar.

Tasarım Otomasyonu: Her tür donanım ve yazılım tasarımında, tasarım sürecini kısaltmak için otomasyon yazılımı geliştirilmesidir. Bu sayede, kısa zamanda kaliteli ürünlerin piyasaya sunulması hedeflenmektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte karmaşıklaşan sistemlerin tasarımı, artık bu tür yazılımların kullanılmadan, neredeyse imkânsız hale gelmiştir.

Projeler

CASLab'daki çalışmaların en büyük kısmını araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamaktadır. Dolayısıyla, TÜBİTAK gibi araştırma-merkezli kamu kuruluşları tarafından desteklenen projeleri bulunmaktadır. Bunun yanında ulusal-uluslararası firmalar, üniversiteler ve araştırma laboratuvarları ile birlikte ortak yapılan projeler de bulunmaktadır. CASLab'da çalışan öğrenciler, istedikleri takdirde, eğitimleri boyunca bu projelerden tam veya yarı-zamanlı olarak desteklenmektedirler.