Yapay Zeka Laboratuvarı – AILab (eliza.cmpe.boun.edu.tr)

Yapay Zeka Laboratuvarı'nda, robot takımları, çok etmenli sistemler, doğal dil işleme, otomatik bilgi elde etme, akıllı Web uygulamaları geliştirme gibi konularda aktif olarak araştırmalar yapılır. Bu araştırmaların ortak özelliği, bilgisayarların geliştirilen yapay zeka metotlarıyla daha akıllı hareket etmeleri ve daha önceden çözülemeyen problemleri akıllı yaklaşımları sayesinde çözmeleridir. Ayrıca, bölümümüzde nitel uslamlama ve kuantum hesaplama gibi kuramsal bilgisayar bilimi çalışmaları da Yapay Zeka Laboratuvarı bünyesinde yürütülmektedir. Yapay Zeka Laboratuvarı, hem disiplinler arası, hem de laboratuar çapında işbirliğini destekler. Laboratuvarımızda dört tam zamanlı öğretim üyesi, üç araştırma görevlisi, 15'den fazla doktora öğrencisi, 10'dan fazla yüksek lisans öğrencisi bulunmaktadır. Üyelerimiz, haftalık toplantılarla birbirlerinin yaptıkları araştırmaları yakından takip eder. Çalışmalarımız, Boğaziçi Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Fonu ve TÜBİTAK tarafından desteklenmektedir.

Robot Takımları: Laboratuvarımızda geliştirilmiş en önemli robot takımları Cerberus ve RoboAkut'tur. Cerberus, Robocup olarak bilinen robot futbol liginde yarışmaya hak kazanmış ilk uluslar arası robot takımıdır. Cerberus, Sofya Teknik Üniversitesi'yle ortak bir çalışma olarak başlamış, daha sonra labortuvarımız tarafından devam ettirilmiştir. Yeni bir takım olmasına rağmen, Cerberus, Robocup 2005 liginin, Teknik Zorluklar kategorisinde dünya birincisi olmuştur. RoboAkut ise Robocup'ın Kurtarma Benzetim Ligi ismini verdiği, bir afette robotların nasıl aktivitelerini planlayıp, uygulayacaklarını konu alan bölümde yarışmıştır. Bu alanın temel özelliği, gerçek bir afette gözlendiği gibi bir çok bilinmeyen ve beklenmeyen olayın gerçekleşmesidir. Robotlar, bu olaylar karşısında özerk bir şekilde çözümler üretmeye çalışırlar. RoboAkut, 2005 Robocup Kurtarma Benzetim Ligi'nde yarı finale kalmış ve yarışmayı altıncı olarak bitirmiştir. İki robot takımı da 2006 turnuvalarında da yarışacaktır.

Çok Etmenli Sistemler: Bu tür sistemler, birden çok akıllı etmenin bir arada çalıştığı sistemlerdir. Labortuvarımıza, bu tür sistemlerde, etmenlerin birbirleriyle uyumlu çalışmaları, oluşabilecek hataları fark edip, çözüm üretmeleri, farklı çıkarları olduğu durumda pazarlık yapabilmeleri, sistemdeki etmenlerden güvenilir olmayanlarının fark edilmesi gibi konularda çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda geliştirdiğimiz FROST isimli akıllı etmenimiz, etrafındaki etmenlerle bilgi alışverişinde bulunarak hangi etmene ne kadar güvenmesi gerektiğini yüksek oranlarda tahmin edebilmektedir. 2006 yılında yapılan Etmen Güven yarışmasında, FROST, etrafındaki güvenilir etmenleri, güvenilir olamayanlardan ayırma konusunda dünya üçüncüsü olmuştur.

Doğal Dil İşleme: Doğal dil işleme, Türkçe gibi doğal dilde yazılmış bir metinin, kelimelerinin ayrılması, cümle düzenlerinin ortaya çıkarılması, daha sonraki evrelerde kelimelerin, cümlelerin ve sonunda tüm metnin anlamlandırılması işlemlerini kapsar. Bu kapsamda geliştirdiğimiz projelerden bir tanesinde ALİ adında Türkçe yazılmış aritmetik problemleri anlayıp, çözen bir program geliştirilmiştir. Bir diğer projede ise, verilen Türkçe metinler işlenerek metinlerin hangi sınıflara ait olduğuna karar veren bir program geliştirilmiştir.